جغرافیای ایران

شناخت ویژگی‌های جغرافیایی هر سرزمین، نه تنها بسترساز آگاهی‌های عمومِ مردمان نسبت به محیط زندگانی خویش است، بلکه مبنای دانسته‌های لازم برای آموزش جوانان و تصمیم‌سازی‌های فرهنگی- اجتماعی و اقتصادی- سیاسی مسئولان و کارشناسان هر کشوری است. مجموعه پنج‌جلدی «جغرافیای جامع ایران» را می‌توان نخستین تلاش چندساله استادان و پژوهشگران و محل آزمونی برای «کار جمعی علمی» در راستای شناخت همه‌جانبه و معرفی جغرافیای سرزمین ایران به شمار آورد.

بسترسازی و تدارک «جغرافیای جامع ایران» از سوی مرکز دائره‌المعارف بزرگ اسلامی، بیشتر بر اهداف زیر استوار بود:

  • الف ـ شناخت همه‌جانبه کشور، شامل خصوصیات محیطی- اکولوژیک و نیز ویژگی‌های اجتماعی – اقتصادی و سیاسی سرزمین
  • ب ـ ارائه مرجعی علمی و مستند برای استفاده آحاد مردم، به‌ویژه نخبگان و تحصیل‌کردگان، کارشناسان، مدیران و تصمیم‌سازان کشور به‌منظور شناخت بهتر خصوصیات سرزمین در تدوین این مجموعه، تلاش شده است مباحث مختلف ضمن برخورداری از استقلال موضوعی، به نحوی پیوسته و مرتبط و به دنبالِ هم تنظیم و تدوین شود، هرچند بیشتر به سبب حجم مطالب، در مجلدات مختلف، به شرح زیر، ارائه شده است:
  • جلد نخست: ویژگی‌های محیط طبیعی ایران
  • جلد دوم: ویژگی‌های تاریخی- سیاسی و جمعیت
  • جلد سوم: تقسیمات کشوری: استان‌ها
  • جلد چهارم: شیوه‌های زیستی و سکونتگاه‌های انسانی
  • جلد پنجم: شهرنشینی و اقتصاد

مجموعه چشمگیری از محققان طراز اول در تدوین این اثر مشارکت داشته‌اند؛ از جمله: دکتر منیژه احمدی، دکتر محمدحسین آدابی، مهندس احمد آرین‌نیا، دکتر عیسی ابراهیم‌زاده، دکتر مصطفی ازکیا، دکتر جواد اطاعت، دکتر بهرام امیر احمدیان، پروفسور اکارت اهلرس، مهندس کامبیز بهرام سلطانی، دکتر کمال پولادی، دکتر پرویز پیران، دکتر حسین تقدیسی، دکتر جمیله توکلی‌نیا، شیوا جعفری، دکتر محمدحسین جزیره‌ای، دکتر صدیقه حسینی حاصل، دکتر سعید حکیمی، دکتر فضیله خانی، دکتر محمدحسین رامشت، دکتر بیژن رحمانی، دکتر عبدالرضا رحمانی فضلی، دکتر حسن رضایی باغ‌بیدی، دکتر محمدتقی رضویان، دکتر عباس سعیدی، مهندس مانی سعیدی و …